Full text |
VAKLITERATUUR
G. Schneider : Einführung in die Bibliographie.
Leipzig. Hierseniann, 1936. 203 blz. Prijs;
voor België: RM. 7,13.
- Er zijn werken>_ die mén met handschoenen
aanpakt. Dat van Schneider — iedereen weet
het — is er zo een. Elke uitgave brengt daar-
enboven iets nieuws, wat maakt, dat bij hem,
geen enkele editie kan gemist worden. Toen de
4. Ausgabe van het «Handbuch» verscheen,
jammerde elkeen om het wegvallen van de theo-
retische inleiding. Hier is ze, uitgezet, terug
als onderdeel van Hiersemann’s Einführung —
maar... practisch nuttig gemaakt door de be-
handeling van zulke bibliografieën, die in ande-
re uitgaven van het « Handbuch » achterwege
moesten blijven.
Schier op elke blz. voelt men den meester;
een voorbeeld hier, een naam daar uit alle lan-
den en streken, brengen het bewijs van de
formidabele stof, die den auteur ten dienste
staat, maar zij geven ook aan hoe systematisch
hij ordenen kan, karakteriseren. Wie voor zul-
ke stof staat, ziet in, beter dan wie Ook, dat
's mensen pogingen en werken' door onvolko-
menheden gekenmerkt zijn. Als Schneider zich
op verschillende plaatsen uitspreekt tegen inter-
nationale regels en algemene internationale bi-
bliografieën (Brussel), tegen opgedrongen uni-
formering van buiten uit, dan is het niet door
enigerlei deductie, ingegeven door filosofische
redeneringen, maar wel door de tastbare prac-
tijk, die om zo të zeggen van wezensverschil-
len leeft. En hier is het dan nodig er op te
wijzen hoezeer Schneider, de bibliograaf, ver-
want is aan Löffler, den catalogisator. Zij bei-
den hameren op de practijk en vullen elkaar
als complement aan. Interessant is het bv. na
te gaan, hoe Schneider wezensverschillen ont-
dekt in bibl. en catalogus, van binnen uit,
maar tóch als zijn mening te kennen geeft, dat
de regels van den catalogisator, hier en daar
wat aangepast, die van den bibliograaf kunnen
zijn. De discussie over de toekomst van de on-
derwerpscatalogus — over het bibliothecono-
misch principe na het wijsgerige, het weten-
schappelijke, het universitaire, enz|E- moet de
belangstellende van dichtbij volgen, ook als hij
êr Trebst, Eppelsheimer en het onder leiding
van Runge uitgegeven werk heeft op nagelezen.
Schneider toch zet de zaken en acteert.
De bibliografie is een ruim veld, vól ver-
scheidenheid, dat zich met den dag — door de
productie — ook uitbreidt. Zij leeft haar . eigen
leven, heeft vakken die zij onder de knie heeft
• (zie de incunabelen), andere, waarin zij schuch-
ter voortschrijdt, andere die zij liefst verlaat,
zonder echter deze geheel op te geven. Daar-
toe behoort de algemene internationale biblio-
grafie, waarvoor zij de vakbibliografie in de
plaats aanbiedt, omdat deze overzichtelijker is
en ten minste dan een algemene discipline van
één hand erkennen laat, en dan wel de hand
van den vakman. De specialist is Schneider s
man en wel zo, dat hij hem. — als weten-
schapsman, of als «trekkende leek» — de fa-
culteit laat partijdig te werk te gaan, objectief
partijdig dan. De specialist zet zich los van
zijn opgaven, ziet in de bibl. geen «Selbstzweck»
Hij dient, licht voor, registreert en beluistert
aldus óf 'de tijd óf het vak... De bibliograaf is
een godheid in twee personen. Ook Schneider s
boek laat dat zeer goed blijken, waar het én_
de kneepjes, het abc. van-de bibliografie geeft,
DE beschrijving van het boek, én de hoogere
belangen en inzichten van de bibliografie aan-
roert. De bibliograaf moet zijn ezelsbruggetje
over, maar tevens dwars door zijn onderwerp
zien en het beheersen.
Dat «beheersen» daar zit de knoop ! Schnei-
der weet het. En hoe dat nog regelmatig te be-
reiken ? Is men bij al haar eigen schakeringen,
nog niet toe aan de bibliografie in de derde
graad ! Geweldig. Er is zeker geen domein van
de menselijke geest aan te halen, dat zozeer als
de bibliografie het geweld van het boek, het
fanatisme van zijn voortteling aantoont. Ook
dat voordeel schenkt Schneider’s werk. Immers,
het is niet enkel een «Einführung» . Het is vèel
meer, Want het beroert benevens de technische
kanten, welke met Lóffler na te gaan zijn en
met de Instruktionen, quasi al de domeinen Van
de geest. Daardoor wórdt het een schitterend
werk, dat wijs maakt en bescheiden. Het in-
ventarieert op zijn beurt, net zooals het
«Handbuch» het deed, op ander plan.
Wij zien in de toekomst van dit werk uit-
gave na uitgave verschijnen. Met dergelijk werk
wordt men langzaam aan oud... Maar,... dan
hebben wij een wens te uiten. Kunnen de aan-
gevoerde titels niet schuin gedrukt worden ?..
Het werk heeft geen lectuur; het is een naslag-
werk. Waarom dan de opzoekingen niet ver-
gemakkelijkt door snel in het oog springende
opgaven. Wie het boek als handleiding moet
gebruiken, moet aan onze zijde staan, dunkt
Ziehier ten slotte de behandelde stof : Be-
gripsstichting ; namen vormen en sóórten der
bibl.; algem. intern, bibl.; algem. nat. bibl. (De
Potter); vakbibl. (soorten en methode); biblio-
phile lijsten ; keurlijsten ; tijdschr. bibl.; bibl.
der pseudonyme en anonyme literatuur ; bibl.
der universiteits publicaties ; bibl. der ambte-
lijke stukken ; grensgebieden (catalogi, alg.
liter.; tijdschr.); auteurslexica; gesch. van lit.
en wetenschap; nut en nadeel van de bibl. voor
. het leven; opmerkingen bij het Tiendelig Stel-
sel; stand van de strijd, die naar a-decimaal
compromis nijgt; idem bij de litteraire statistiek.
9 |