Full text |
rijst tóch een moeilijkheid - het gebeurt, alhoewel hoogst zelden, haast nooit,
dat een heel archief, als een ongeschonden en in zichzelf afgesloten archief
van een vereniging binnenkomt. In dergelijk geval kan de stelregel : bijhou-
den naar de origine verdedigd worden. (5). Mits een handige indexering
kan het alsdan voorkomend documentatie-verlies wel geneutraliseerd worden.
Maar toch blijft hoofdzakelijk waar, dat losse stukken, fragmenten inkomen,
aanwaaien uit hoeken en kanten, waarbij de herkomst haast van geen tel is,
zodat de zorg om de eenheid in de berging hoofdzaak kan blijven, te meer,
omdat, wat zich voordoet voor de vereniging, als het zich voordoet voor een
figuur, gemakkelijk en zonder risico omgebogen kan worden naar de uitkomst-
gevende stelregel. Het komt inderdaad voor, dat een figuur het Museum
betreedt met heel de briefwisseling, die zij ontving. Door het opmaken van
een inventaris van de aanwinst, te bewaren in het dossier van het centrale
figuur, blijft het geheel, waar ook geborgen, ongeschonden. Trouwens zo
heel dikwijls doet ook deze mogelijkheid zich niet gelden. Meestal worden
ons toevertrouwd pakjes zus, en pakjes zo, brokjes van links en van rechts
en ligt het voor de hand den briefschrijver als voornaamste element van de
documenten te erkennen. En moeilijker wordt het niet als ook de antwoorden
aanwezig zijn, tenzij men zich het hoofd ging breken met de vraag : Wie het
pak naar een waardeschaal toegewezen zou krijgen (6). Zelfs het stellen
van deze vraag brengt, spontaan, het goede antwoord : briefwisseling uiteen-
drijven ! Daarmede worden, op slag, alle subjectieve gevoelselementen en.....,
ogenbliksinvallen uitgeschakeld, en dàt blijft het nagestreefde doel.
Deze lijn is strak te trekken : de auteur van een hs., van een drukwerk,
van een brief, van een document heeft steeds voorrang op alle andere elemen-
ten ; de figuur groeit als persoonlijkheid : de houder van een voordracht, de
drager van een diploma enz. Mits de vervulling van één voorwaarde: opstel-
len van een inventaris, als een « archief van x » inkomt, kan de lijn van het
primerende « auteur- » of « figuurschap » aangehouden worden. Zij werkt
de uniforme opberging'van alle stukken, in welke sectie ook, ongemeen in de
hand, en de vraag naar het « van » is meteen, grotendeels, automatisch,
opgelost.
V. - Kruis-antwoorden door de « basis-catalogus », met « snipper-catalogus ».
Eens de stelregel van IV aanvaard, komt het er op aan de meeste waar-
borgen op te sporen om de meest onvoorziene, maar op zichzelf normale,
vragen te kunnen beantwoorden. Stelselmatige berging is een voorwaarde
tot orde, maar zij interesseert den zoeker hoogst matig !
Best is te vertrekken van het standpunt, dat voor elk figuur, voor elke
vereniging, voor elke zaak, welke het Museum rechtstreeks aanbelangt (spel-
ling, verhouding Holland-Vlaanderen) alle vragen gesteld werden om een
simultane oplossing op te bouwen voor alles. Door het ontwerpen van een
alfabetische catalogus wordt daaraan tegemoet gekomen in hoge mate.
Het kenmerkende onderscheid met elk bibliotheekwerk is dus wel, dat
niet in de eerste plaats een gedetailleerde catalogus wordt opgemaakt voor
elke sectie —■ die breken het zo noodzakelijke « Gesamtbild » ___ en met het
Museumwezen is er het verschil, dat geen « topografische » catalogus wordt
(5) Zie een haast analoog geval. Par. VII B Opm.
(6) Wie zal oordelen of een briefwisseling De Geyter-Rooses belanden moet bij Rooses of
bij De Geyter ? Wie kiest tussen De Cort en Moyson ? |