Full text |
bepaald levensbeschouwelijk standpunt vertrekt, kunnen openbare bibliothe-
ken oprichten en in stand houden. In de praktijk leidt dit tot een toestand
waarbij openbare bibliotheken door de overheid en door het vrije initiatief
worden onderhouden. De tendens naar het legitimeren van het overheidsini-
tiatief is wellicht het sterkst aanwezig in de provincie Limburg, waar 116
van de 205 erkende openbare bibliotheken een gemeentelijk statuut bezitten.
In de geest van de wet van 1921 maakt men overigens het onderscheid
tussen ‘gemeentelijke’, ‘aangenomen’ en ‘vrije openbare bibliotheken’. In de
gemeentelijke instellingen vallen de belangrijkste werkingskosten ten laste
van de gemeente zelf. Het is een feitelijke vaststelling te constateren dat het
merendeel van de beter werkende openbare bibliotheken op dit ogenblik een
gemeentelijke status bezitten. In geval van de ‘aangenomen bibliotheek’ is
de gemeente verplicht en dit via een contract van aanneming ten minste
1,50 F per inwoner aan het bibliotheekwerk te besteden. In het geval van de
‘vrije openbare bibliotheek’, die voor een belangrijk deel met eigen middelen
dient te werken, kan de gemeente facultatieve toelagen verlenen indien de
gemeentelijke financiën dit toelaten.
Om door de Staat erkend en vervolgens gesubsidieerd te kunnen wor-
den moeten de openbare bibliotheken beantwoorden aan een aantal wel-
bepaalde voorwaarden. Hiertoe behoren ondermeer de toegankelijkheid voor
iedereen, de degelijke inrichting van de ruimte waarin de bibliotheek gelegen
is, de kosteloosheid van uitlening (in de praktijk worden in vele gevallen,
wegens ontoereikende financiële middelen, minimale bijdragen gevraagd
voor inschrijving en uitlening), een minimum aantal boeken bezitten, per
categorie van openbare bibliotheek een minimum aantal uitleenzittingen en
uitleningen hebben. Bovendien dient de bibliothecaris een minimum aan
professionele geschooldheid te bezitten.
Globaal gezien bestaan er vijf typen van openbare bibliotheken met
voor ieder type afzonderlijk normen, te weten de ‘openbare bibliotheken’
met ‘één’, ‘twee’ en ‘drie uitleenzittingen’ van telkens twee uur per week, de
‘bibliotheken van groot belang’ met ten minste 10 uren uitleenzitting per
week en tot slot de ‘openbare bibliotheken van middelbare graad’, op dit
ogenblik 35 in getal, met een minimum van 30 uren openstelling per week.
Wat betreft de subsidiëring door het Rijk kan men grosso modo uit-
gaan van een subsidiëring op drie verschillende vlakken : het personeel, de
kollekties en de uitrusting.
De ‘middelbare bibliotheken’ kunnen in princiep, voor zover de be-
schikbare kredieten het toelaten, aanspraak maken op een subsidiëring van
ca. 50 procent van hun totale werkingskosten. In werkelijkheid echter is dit
percentage de laatste jaren gedaald tot ca. 27 procent. In 1976 echter was er
terug een stijging tot 35 procent.
Al met al is het echter duidelijk dat de remmende invloed die de
huidige wetgeving uitoefent, nog steeds toeneemt.
Bibliotheekgids—Jg. 53— Nr. 4 —1977 / 183 |