Full text |
duidelijk belangrijker dan de meeste bibliothecarissen en documentalisten
aannemen (Fig. 4) ; mondelinge communicatie is even belangrijk als de
schriftelijke communicatie waarop thans dieper wordt ingegaan.
De meeste wetenschapsmensen (ong. 7596) doen hun literatuurre-
search steeds of meestal zelf (Fig. 5). Een 25 96 delegeert soms of altijd
deze aan derden (personeel, documentalist, bibliothecaris) (Loosjes, 1967,
p. 68).
De directe wijze waarop vorsers hun informatie verzamelen impli-
ceert veelal een afkeer van fase-gewijs zoeken via bibliografieën ; vorsers
hebben een uitgesproken voorkeur voor (a) mondelinge communicatie ;
(b) de directe consultatie van enkele (maximum een tiental) van de “kern-
tijdschriften” van het betrokken vakgebied. Deze directe benadering is
meer uitgesproken naarmate men (a) aan de top van een wetenschap
staat ; (b) meer practicus dan theoreticus is.
In ieder geval is het gevoel algemeen dat bibliografische en abstract-
diensten (de z.g. secondary services) weinig of ondergebruikt worden.
Hiervoor worden volgende redenen aangehaald : (a) het feit dat het curri-
culum geen opleiding in documentaire zoekstrategie voorziet ; de curri-
cula zijn reeds overbelast zodat geen tijd voor een bescheiden inleiding
(een tiental uur is reeds voldoende) overblijft (Gray, 1975, p. 13-14) ; (b)
de groeiende complexiteit van het aantal bibliografieën en abstracting
services, waarin men het gevoel heeft te verdwalen ; (c) de voorkeur voor
mondelinge communicatie.
3. Het document in de vorsing
Een onderzoeker wenst normaal geen documenten, wel informatie :
“facts, no documents”. Hierbij dient stilgestaan bij de exacte betekenis van
de vaak gebruikte term “information retrieval”. Information retrieval
betekent in strikte zin alleen data retrieval of fact retrieval ; deze term
dient niet verward met document retrieval of text retrieval, die de vraag-
steller een document (boek, artikel, of fragmenten hiervan) aanbiedt of
met reference retrieval of citation retrieval, die de gebruiker als informatie
referenties, eventueel met samenvattingen, bezorgt (Lancaster, 1968, p. 1-
2). Hieronder wordt ingegaan op de problemen rondom de document
retrieval en reference retrieval.
Voorzeker is de rechte weg van bron (“zender”) naar ontvanger de
meest efficiënte en veelal de duidelijkste. Factoren als tijd, afstand en
complexiteit van de boodschap maken evenwel tussenschakels (als b.v.
documenten, bibliografieën, documentatiecentra en bibliotheken) tot een
noodzakelijk kwaad. De verschillende communicatie-patronen worden
gekarakteriseerd als volgt (Vickery, 1973, p. 10) :
Bibliotheekgids—Jg. 5óSNr. I-2— 1980 / 9 |