Full text |
Heidekens, Tony: Kuntschilder Lyna vertelt.
St. Amandsberg, Varior, 1938. fr. 12,—
Het opstandig gevoel en inzicht van de jeugd.
De strijd tegen journalist (de gesmaade en de
gezochte) tegen bourgeois..,
. Een nieuwe tijd, met nieuwe eischen en
nieuwe daden. Zoo hebben wij het voor veer-
tig jaar ook bedoeld... en alleen de rethoriek
is anders, de woordenschat en de beelden...
’t Zal wel van alle tijden zijn. En daarom is
ons oud hart verteederd
Hemmer, Jarl : Branding rond den Toren. 323
blz. Baam, Hollandia-drukkerij, 1938.
H 2,90
Een Fin die reeds populair werd in eigen
land. De Nederl. uitgevers verdienen lof ons in
de gelegenheid te stellen dit frissche met zee-
lucht doordrenkte werk te lezen.
Zij hebben ons tevens iets over den schrij-
ver geleerd :
Jarl Hemmer, die in 1893 in de Finse ha-
venstad Vasa geboren werd en van Vaderszij-
de Nederlands bloed in de aderen heeft, trok in
1914 met zijn eerste bundel gedichten «Rös-
terna» reeds aan beide zijden van de Botnische
Golf sterk dé aandacht. Öok als romancier —
als hoedanig hij nu met zijn epos van de Aland-
se scheren «Morgongavan», dat in het Neder-
lands «Branding onder den Toren» gedoopt is,
bij ons lezend publiek geïntroduceerd wordt —
heeft hij in Finland, Zweden, Duitschland,
Tsjecho-Slowakije Frankrijk en Engeland, waar
zijn werk door vertalingen bekend werd, een
goede naam verworven.
«Branding rond den Toren» werd door het
Zweeds Letterkundig Genootschap met de
Lybeck-prijs bekroond.
Jarl Hemmer, die een groot liefhebber is van
het buitenleven, van skiën, van jagen en van
zwerven, vertoeft in het zomerhalfjaar meestal
op de Alandseilanden, waar hij een oude boer-
derij heeft. Daar, in de uiterste scheren, levend
tusschen de visschers en robbenjagers, boeren
en zeelui van dit wereldje van branding-om-
bruiste rotseilanden en wijde wateren, heeft hij
zijn boeiend verhaal van - haat en liefde ,die
heel-boeiende geschiedenis van den jongen vis-
scherszeeman en die pracht-van-een-meid, den
ouden onverzoenlijken sukkel-van-een-stiefvader
en de liefdevolle, verstandige grootmoeder, den
gemoedelijken dominé en den schunnigen neef
en de gemoedelijke visschers geschreven.
Hólscher, To en pater Romualdus: De Katho-
lieke jeugdbijbel. 414 blz. met foto’s, kaar-
ten en een uitsJaande plaat. 2e uitg. Til-
burg, Het Nederl. Boekhuis, 1938.
ing. fr. 42; geb. fr. 55,—.
Een uitstekende bewerking van het Nieuwe
Testament. Kenmerkend is de groote handig-
heid waarmee haast onmerkbaar verduidelijken-
de gegevens worden ingelascht van geschied-
kundigen aard, gebeurtenissen worden gesitueerd.
Ook de taal is uitmuntend en de sfeer volkomen
getroffen. Met belangstelling zien wij uit naar
de eveneens aangekondigde bewerking van het
Oude Testament. Ook typografisch is het boek
keurig verzorgd.
Iependaal, W. van: De vink op de waslijn.
59 blz. Amsterdam, De Arbeiderspers, 1937.
Als verteller en als dichter van den zelfkant
zeer bekend. Schrijver doet denken aan J. Ric-
tus.. Een lach en een traan, maar met woorden
uit de achterbuurt,-ja met woorden van verlo-
ren kinderen. In de Nederlandsche dichtkunst
enkel verwantschap met de oude Speenhoff.
Karaosmanoglu, Yakup Kadri, Ankara. 264
blz. Amsterdam, Wereldbibliotheek, 1938.
fl. 2,25
Een Turksche roman vertaald door Dr. Kra-
mers en A. v.d. Bergb. Onbekend is onbemind.
De vertalers hebben hem ingeleid:
Tot de generatie van intellectueelen die de
wording van den modernen Turkschen staat
hebben voorbereid behoort ook Yakup Kadri,
geboren te Cairo in 1889. Na de revolutie
van 1909 trok hij naar Stamboel om daar
deel te nemen aan de beweging die zich« De
nieuwe Letteren » noemde en zich kenmerkte
door haar sociaal-realistische richting. Kadri’s
eerste verhalen, schoon eenigszins romantisch
getint, geven een voortreffelijk beeld van
bevolking en toestanden in het Ottomaansche
Rijk. In 1922 verscheen zijn eerste sociale
roman «Nur Baba», die den demoraliseerenden
invloed schildert welke nog in het begin der
20ste eeuw van de decadent geworden mystie-
ke sferen in de Turksche-Mohammedaansche
samenleving uitging. Het daaropvolgende
«Sodom en Gomorra» beschrijft het defaitis-
tische milieu van Stamboel tijdens den wapen-
stilstand van 1918 ; terwijl zijn laatste roman
« Ankara », de uitbeelding geeft van een vol-
komen nieuwe maatschappij, al is daarin de wor-
steling om een nieuwen bestaansvorm nog
geenszins afgeloopen.
De gebeurtenissen dezer zoo uiterst belang-
rijke episode in de wordingsgeschiedenis van
het nieuwe Turkije zijn in den roman vastge-
knoopt aan de levens-ervaringen van een
jonge vrouw Selma Hanim, die omstreeks 1920
in Ankara komt wonen, wanneer deze stad
nog in alle opzichten een achterlijk provincie-
plaatsje is. Zij maakt er eerst het wel en wee
van den oorlog tegen de Grieken mede en
beleeft daarna de algeheele vernieuwing van
de ‘stad en van het cultureele leven in deze
nieuw gekozen hoofdstad der Turksche repu-
bliek. Zij heeft achtereenvolgens drie echtge-
nooten, een ambtenaar, een militair en een
dichter, aan welke de verschillende góede en
slechte zijden van de maatschappelijke karak-
ters worden gedemonstreerd. Het boek is rijk
aan humoristische beschrijvingen van het volk
en zijn gewoonten. |