Full text |
De Amerikaansche Bibliotheek.
De Chineezen hebben met glimlachende wijsheid het wezen van
sommige dingen doorzien en met verbijsterende ironie benamingen toe-
gepast : zoo leer ik van een mijner Chineesche vrienden dat het let-
terteeken voor « boekerij » moet gelezen worden « een plaats om boeken
te verbergen, te bestoppen ». Wel menige Europeesche boekerij beant-
woordt aan deze omschrijving; dit is niet het geval in de Vereenigde
Staten. Dat maakt het eerste en grondig onderscheid dat tusschen onze
bibliotheken en de amerikaansche bestaat. In Europa jaagt de lezer het
boek op, in Amerika jaagt de bibliothecaris den lezer op. Welke vor-
men dit onderscheid aanneemt, zullen we trachten hier te noteeren op
een onpartijdige manier. . , ■ Lr
Wijt aan stieldeformatie een kort woord geschiedenis: waar heett
de amerikaansche Library haar oorsprong? Hier lijk elders zijn de
universitaire bibliotheken haar voorafgegaan. De eerste is die van de
beroemde Harvard-University die in 1638 tot stand kwam door een
gift van 320 boekdeelen. Zij werd in 1763, met uitzondering van een
boek, totaal vernield, herrees uit de assche en drukte in 1 790 een cata-
logus van 350 bladzijden, waarvan meer dan 150 aan theologie en
religieuse onderwerpen gewijd. In 1700 ontstond aan de concureerende
Universiteit van Yale in New Haven een bibliotheek door de gitten van
elf protestantsche dominees. In 1765 beschikte ze over 4.000 deelen en
een stadigen aangroei van circa 60 boeken per jaar.
Tot in het midden der vorige eeuw dus berustten de boekerijen
grootendeels op giften : hun princiep was de aalmoes De uitdeelmg
der boeken was een groote gunst : de ideale bibliotheek was die van
den ouden maniak wien men vroeg hoe het met zijn instelling ging.
(( Het is er puik, zei hij, alle boeken zijn binnen behalve twee en g§ ga
ze nu juist terug halen. » Dat was de gulden tijd van de «plaatsen
om boeken te bestoppen ». Die tijd is lang voorbij ; toen de amerikaan-
sche regeering zich gaan moeien is met het bibliotheekwezen is deze
geest spoedig verdwenen. .. , , u
Twee organisaties hebben aan de amerikaansche bibliotheek haar
huidigen vorm en geest gegeven: de American Library Association (de
A. L. A.) die dit jaar haar vijftigjarig bestaan heeft gevierd en het
schoone humanitaire werk van Andrew Carnegie, den Pittsburgher
staalkoning die in 1876 zijn edele taak begon.
De A L A telt op het oogenbhk 6.000 leden en groepeert afge-
vaardigden van de helft der 9.000 bibliotheken der Staten Zij verleent
vooreerst technische hulp en raadgeving: voor wat betreft het gebouw,
de inrichting, de algemeene economie der instelling selectie der boe-
ken, enz .Zij centraliseert de propaganda voor het boek geef t pamphlet-
ten en druksels uit, aanplakbiljetten en maandelijksche hoeklijsten ten
35 |