Full text |
dat men de toestanden van heden niet kan aanpakken zonder voorstudie, zonder blik in
liet verleden, want in de eerste plaats moet men tot de bekentenis komen, dat veel van
wat te smaden lijkt, aan de basis zó werd gewild, doelbewust.
En wanneer dan nu wordt gevraagd — na veertig jaar onbewogenheid en verkeerde
maneuvers, B- met een officiële wereld die ziende blind is gebleven, de toestand van nu
te consolideren en als vertrekpunt te nemen, net zoals men in 1921 een andere, ook
empirisch geworden toestand, die van de volksbibliotheken stijl XlXe eeuw, geconsoli-
deerd heeft en daarvan uit is vertrokken om te komen tot wat is, dan zeggen wij :
neen, dat doen wij Vlaanderen — gezwegen van België — niet aan.
Het is onverantwoord. Het landsbelang in Europees perspectief
is ons te heilig.
Dat politieke spel, inderdaad, mag geen tweede maal gespeeld worden. Het gaat om
de hoogste belangen, en veertig jaar verlies aan tijd, een halve eeuw weldra, is een
misdaad tegen de geest geweest, erg genoeg om alvast niet te recidiveren.
Derhalve zeggen wij duidelijk maar zoet : vooraleer de wet van 1921 een financieel
voordeliger vlucht kan nemen, moeten in België eerst de werkelijke openbare bibliotheken
juli time opgericht worden, die noodzakelijk zijn om tussen de wetenschappelijke en
speciale instellingen van het hoogste gehalte en het verspreide publiek in, de service te
verlenen, locaal en voor districten, die de bibliotheken van 1921 pas werkelijk in hun
bedrijf ten goede kan komen.
Hoe enkele van deze laatste bibliotheken te integreren zullen zijn in het stelsel van de
full time ones is vooralsnog een tweede zorg. Wij houden hen in het vizier en zij zullen
beslist voordeel halen uit hun eventuele huidige positie van relatieve voornaamheid.
Wij zouden het dus duidelijk willen zeggen : geen enkele erkende biblotheek van
heden zal of mag nadeel lijden ; er komt een bredere armslag ; sommige onder deze
kan een edele, voornamer rol toebedeeld worden, maar... de plaatsen, d.w.z. de gemeen-
ten die in de wet van 1921 als gemeenschap, als geheel vergeten werden
- de gemeenten van meer dan 20.000 inwoners letterlijk over het hoofd gezien E moeten
nu eerst de apparatuur krijgen, die ze een halve eeuw moesten derven, met het gevolg
ook nu, dat deze gemeenten (en andere) niet in staat zijn bibliotheconomisch,
functioneel de rol te spelen, die met de democratisering van het onderwijs gepaard gaat !
Dat is de pure logica. En dus zeggen wij : geen afleidingsmaneuvers.
2. DE BETEKENIS VAN DE „STANDAARD”-ARTIKELEN
Voorzeker wijzen de artikelen de jaar en dag door ons vooropgestelde mogelijkheden
niet af. De verdienste van de heer Dupré is, de hoge verdienste ja, dat hij — ziende de
erbarmelijke toestand — zich, zij het in te korte spanne tijds, gedocumenteerd heeft en
een half dozijn insiders van divers pluimage aan de tand heeft gevoeld, het gevaar
lopend door de veelheid van al te nieuwe stof in een onherbergzaam bos te verdwalen.
En zo gingen dan ook in zijn betoog af en toe zaken door elkander;
werden objectieven haast ongemerkt, — misschien ongewild, — verwisseld ;
werden bijzaken als hoofdzaken beschouwd ;
ook koppen-van-Jut voorgetoverd die toch maar meespelenden zijn ;
gemeenten of beter steden „belasterd”, wien in feite de handen opzettelijk gebonden
werden, enz. enz.
De lezer, zelfs die van wanten weet, is dan al gauw geneigd daaraan zijn aandacht
te besteden, terwijl de fundamentele dingen als het ware onberoerd verzinken. .Wij
blijven daarom waakzaam.
Maar met dit al is de inspanning van de heer Dupré lang niet waardeloos. Zijn
artikelen houden voor alle belanghebbenden haast alle grieven samen in ! En als inventaris
2 |