Full text |
Wekkend stuk, en màg een algemeene samenvatting van de verschillende uiteenzettingen
hoogst gewenschl geacht worden.
Daar het stuk, dat de Vlaamsche Vereeniging van Bibliothecarissen het Bestuur
van de Coopération Intellectuelle liet toekomen erg ingekort werd, en tamelijk gehavend
voor het voetlicht is gekomen, hebben wij het noodzakelijk geacht het verslag hier in
extenso aan te bieden.
Van deze gelegenheid maken wij ook gebruik om het verslag van C. Dépassé,
Inspecteur van de Openbare bibliotheken voor de Prov. Luik en Luxemburg, dat vrijwel
in extenso verscheen, beknopt weer te geven, omdat het op zekere punten gevoelig
afwijkt van de in het Vlaamsch verslag voorkomende stellingen. Een korte repliek moge
dan de naar ons inzicht verkeerde opvattingen beter doen uitkomen.
Ch. Dépassé’s verslag, dat tot titel voert « La bibliothèque publique belge et
l'utilisation des loisirs du travailleur », en het onderwerp in de eerste plaats behandelt
van uit den gezichtshoek van den openbaren ambtenaar, luidt als volgt :
Sedert 1890 eischte de werkende klasse van .België reeds den achturendag.
H. Denis deed uitschijnen, dat verkorting van den werkdag de geestelijke ontvoogding
van het individu bevordert en den arbeider toelaat mede de vruchten te plukken van
het door de samenleving gekapitaliseerde geestelijk goed. Als gevolg .van den oorlog
werd de achturen arbeidsdag in België gestemd ón van dien dag af stond ook het
vraagstuk van den vrijen tijd aan de orde.
Vóór den oorlog reeds bestonden in België het Willemsfonds, het Onderrichts-
verbond, het Davidsfonds, de volkshoogescholen, de Centrale voor Arbeidersopvoeding,
de Cercles Franklin, de Turnfederaties, en meer plaatselijke initiatieven.
Het Willemsfonds, werd gesticht in 1851 en beoogt de bevordering van de
Vlaamsche cultuur ten einde den nationalen geest in België te versterken. Het telt
51 afdeelingen, en het middenbestuur biedt de aangeslotenen gratis boeken aan
(308 tot den dag van heden). Vijftig boekerijen zijn aangesloten, die boeken ontvan-
gen. Een reizende boekerij (23 eenheden groot) voorziet deze bibliotheken van
leesstof. Het Willemsfonds richtte Liederavonden in en Verteluren ; en gaf 397 liederen
uit ; 3.000 voordrachten werden reeds ingericht. In verscheidene afdeehngen function-
neert een volkshoogeschool.
Het Onderrichlsverbond, gesticht 'in 1 864, houdt zich met onderwijsvraagstukken-
bezig, en bezit een reizende boekerij, geleid door Nyns-Lagye. Tusschen 1865-75,
toen de openbare bibliotheken uitzonderingen waren, schonk het verbond 50 fr. aan elke
openbare bibliotheek, die zich vormde, welke toelage meermaals vernieuwd werd. Aan
deze subsidieering werd ten slotte een einde gesteld. Ook het schenken van boeken
moest nagelaten worden, daar de financieete middelen te kort schoten. Daarna werd
overgegaan tot vorming van een dienst voor reizende boekerijen ; de kisten (115-150
boeken) worden toevertrouwd aan officieele onderwijzers, of aan lieden die de
algemeene achting genieten in gemeenten waar geen openbare bibliotheek bestaat. De
inhoud van de boeken staat op gezonde basis. De Wérken zijn boeiend, zedelijk gezond
75 |